|
Cyprian Kamil Norwid był artysta wszechstronnie
utalentowanym. Był znakomitym prozaikiem, poetą i dramaturgiem,
zajmował sie publicystyką społeczną, patriotyczną, filozoficzną
oraz krytyką artystyczną. Jako twórca nie mieścił się w ramach swojej
epoki, ponieważ widział ją szerzej niż ona sama pragnęła sie zobaczyć,
ponieważ stawiał jej wymagania, których nie rozumiała.
Był przeciwnikiem romatycznej ideii poświęcenia się jednostki dla
ogółu. Czuł znakomicie, iż stałe rozważania sytuacji niewoli, rozpamiętywanie
klęsk i czynienie z tych spraw bolesnej narodowej światyni prowadzi
jedynie do paraliżującej wolę, niewolniczej skazy. Nie niósł współczesnym
pociechy, ani przekonania o ich wyjątkowości narodowej. Pragnął
sztuki która nie poleruje i nie upiększa zastanej rzeczywistości,
ale która otwiera przed rzeczywistością nowe perspektywy.
Z powodu przemilczenia przez krytykę jego twórczość,
Norwid nie odegrał - poza krótkim okresem warszawskim - wydatniejszej
roli we współczesnym mu życiu umysłowym. Dopiero dzisiaj przywraca
się Norwidowi właściwe miejsce w historii literatury, wydaje się
jego dzieła, wystawia się jego sztuki, uwzględnia się wybrane utwory
w programie szkolnym.
Norwid jest nadal poetą trudnym, nie dającym
się zaklasyfikować do żadnego prądu literackiego. Jego twórczość
przepojona treściami filozoficznymi, oryginalna w formie artystycznej,
nowatorska i odkrywcza wymaga ze strony czytelnika szczególnej uwagi
i dobrej woli. Wielkie, trwałe wartości, które charakteryzują lirykę
Norwida, jego opowiadania, sztuki dramatycznej, poematy filozoficzne
zapewniły poecie jedno z pierwszych miejsc w dziejach literatury
polskiej.
|