1954 rok

 

PKF 3/54

Temat 4-6. Real. - H. Makarewicz

Rejony wielkich pieców. Montaż mostu przeładunkowego. Koksochemia - budowa silosów metodą szalowania ślizgowego.

PKF 5/54

Temat 2. 33,8 m. Real. - H. Makarewicz

Kombinat otrzymuje imię W.I. Lenina. Uroczyste zebranie załogi. Przemówienie gen. Jóźwiaka i ambasadora Popowa. Ujęcia kombinatu.

PKF 9/54

Temat 1. 38,6 m. Real. - H. Makarewicz

Teren budowy wielkich pieców w śniegu. Dymiące parowozy. Zakładanie ładunków wybuchowych - wysadzanie zamarzniętej ziemi. Pracujące kopaczki i spychaczki.

PKF 11/54

Temat 3. 24,9 m. Real. - H. Makarewicz

Montaż gazociągu wielkopiecowego. Dźwig podnosi i ustawia konstrukcję.

PKF 13/54

Temat 5-6. 26,3 m. Real. - H. Makarewicz

Kominy. Rejon budowy zgniatacza. Zbrojenie fundamentów. Montaż urządzeń. Zakładanie wirnika do generatora. Jadące do kombinatu samochody.

PKF 18/54

Temat 3-4. 28,6 m. Real. - H. Makarewicz

Widok ogólny kombinatu w budowie. Hala zgniatacza. Podnoszenie mostu w rejonie wielkich pieców. Inżynier Kuźmiński udziela wskazówek.

PKF 23/54

Temat 5. 34,5 m. Real. - H. Makarewicz

Na gruzach tablica z napisem "Mogiła". Nowe domy, tramwaj, kwitnące, drzewa, matki z dziećmi. Tysięczne dziecko Nowej Huty i pierwsze dziecko urodzone w Nowej Hucie.

PKF 28-29/54

Temat 18. 31,5 m. Real. - H. Makarewicz

Wielki piec przed rozruchem. Fragmenty prac na szczycie elektrycznych filtrów. Prace wykończeniowe. Uruchomienie mostu przeładunkoweg o.

 

PKF 3254

Temat 12-13. 24,6 m. Real. - H. Makarewicz, Z. Raplewski

Rozruch pierwszego pieca. Przygotowanie do spustu. Spust. Zebranie załogi. Widok ogólny wielkiego pieca. Praca mostu przeładunkowego.

PKF 34/54

Temat 1. 36 m. Real. - H. Makarewicz

Wylew pierwszej surówki. Szyna zlewająca surówkę do form. Transport. Formy pod prysznicem. Przeładunek na wagony. Wykorzystanie dźwigów, elektromagnesów. Odjeżdżający pociąg z surówką.

PKF 38/54

Temat 4-6. 60,7 m. Real. - H. Makarewicz

Wyładowywanie radzieckich maszyn dla kombinatu. Skrzynie na rampie. Budowa osiedla A-11 (mechaniczne tynkowanie, wykorzystanie elementów prefabrykowanych).

 

PKF 51/54

Temat 4-5. 44,3 m. Real. - H. Makarewicz

Wielkie piece - panorama. Montaż hali walcowni blach cienkich. Koksochemia. Wytwórnia materiałów ogniotrwałych - hale produkcyjne.

 

MATERIAŁY ROBOCZE - WFD

 

poz. 7774. 90 m. Real. - H. Makarewicz

Kombinat - siłownia. Montaż w nocy turbogeneratora.

poz. 7847. 120 m. Real. - H. Makarewicz

Kombinat. Montaż suwnicy do zgniatacza

 

poz. 7848. 80 m. Real. - H. Makarewicz

Prace w kombinacie w okresie dużych mrozów.

poz. 7897. 140 m. Real. - H. Makarewicz

Montaż wielkiego pieca.

poz. 7920. 120 m. Real. - H. Makarewicz

Smołowarka przy stalowni. Obiekt, na którym pracują same kobiety. Fragmenty ciężkich prac.

poz. 7933. 75 m. Real. - H. Makarewicz

Nowa Huta - miasto. Widok ogólny osiedla. Klubo - kawiarnia.

 

poz. 7938. 110 m. Real. - H. Makarewicz

Kombinat. Budowa zgniatacza.

 

poz. 7979. 60 m. Real. - H. Makarewicz

Budowa wywrotnicy wagonowej na koksowni.

 

poz. 8017, 18, 19, 20. 300 m. Real. - H. Makarewicz

Różne ujęcia obiektów kombinatu.

poz. 8033. 110 m. Real. - H. Makarewicz

Budowa koksowni. Praca murarzy. Kobiety noszące cegły.

poz. 8091. 120 m. Real. - H. Makarewicz

Montaż pompowni. Prace odbywają się pod nadzorem inż. Bykowa - naczelnego energetyka PKiN.

poz. 8258. 238 m. Real. - H. Makarewicz

Aglomerownia i koksownia. Obiekty w rusztowaniach.

 

poz. 8306. 35 m. Real. - H. Makarewicz

Robotnicy na rusztowaniach - prace wysokościowe.

poz. 8567. 80 m. Real. - H. Makarewicz

Start do biegu robotników i trasa wokół kombinatu.

poz. 8568. 60 m. Real. - H. Makarewicz

Budowa walcowni blach cienkich.

 

poz. 8586. 120 m. Real. - H. Makarewicz

Kombinat. Oczyszczanie i murowanie kadzi.

 

poz. 8601. 100 m. Real. - H. Makarewicz

Odlewnia. Widok pieca. Spust stali. Ładowanie pieca.

poz. 8652. 140 m. Real. - H. Makarewicz

Wytwarzanie materiałów ogniotrwałych.

poz. 8658. 172 m. Real. - H. Makarewicz

Budowa osiedla mieszkaniowego - brukowanie ulicy. Ruch uliczny. Wybory do Rad Narodowych. Głosowanie, obliczanie głosów.

poz. 8658. 172 m. Real. - H. Makarewicz

Ulice Nowej Huty - przechodnie, samochody, sklepy.

 

Na szczególną uwagę zasługuje architektura budynków zlokalizowanych przy Placu Centralnym. Jej neoklasycystyczny wyraz, bliski architekturze Placu Konstytucji w Warszawie, jest zasługą Janusza i Marty Ingardenów. Zadziwiające informacje, czy raczej interpretacje dotyczące stylu Nowej Huty podaje Maciej Miezian, historyk i miłośnik dzielnicy. Jego zdaniem Teatr Ludowy (proj. E. Dąbrowski, J.M. Ingardenowie, 1952 - 1953, real. 1954 - 1955), wybudowany jest na wzór ptolemejskiej świątyni z końca I w. p.n.e. Z kolei "zimna wojna" wymusiła na projektantach kształtowanie osiedli na wzór twierdzy, która obroniłaby przed atakiem NATO (attyki to blanki obronne i osiedle Centrum - B, które przypomina zamek w Czersku). Centrum Administracyjne kombinatu metalurgicznego (J. Ballenstedt, J.M. Ingardenowie, 1951, real. 1954) to nowohucki Pałac Dożów i Watykan razem wzięte wzorowane w dodatku na zamku Capraroli (palazzo in fortezza). Rozmach interpretacji Mieziana przypomina nieco rozmach, jaki towarzyszył budowie...   Ewa Zamorska - Przyłuska Mies. "Architektura i Biznes" nr 7/99   O architekturze Nowej Huty opowiada film "Starsza siostra Krakowa", który prezentowany jest podczas Festiwalu.

 

1955 rok

 

"NOWA HUTA"

reportaż, 35 mm, 1 akt, 198 m.

Nowa Huta - kombinat metalurgiczny. Ujęcia w planach ogólnych. Walcownia. Uroczystości z okazji 10 rocznicy Układu Jałtańskiego.

PKF 1/55

Temat 5. 6,4 m. Real. - H. Makarewicz

Kombinat. Rejon wielkich pieców. Koksochemia.

 

PKF 5/55

Temat 1-2. 53,7 m. Real. - H. Makarewicz

Kombinat. Piece martenowskie. Wsadzarka. Natapianie trzonu próbki. Rozruch pierwszego martena.

 

PKF 8/55

Temat 1. 25,3 m. Real. - H. Makarewicz

Uruchomienie pierwszego pieca martenowskiego w hucie. Pociąg z pierwszym wsadem. Praca wsadzarki. Surówka w piecu. Pobieranie próbek. Ogólny widok spustu. Twarze hutników.

Temat 2. 12,2 m. Real. - H. Makarewicz

Panorama po kombinacie: koksochemia, rejon wielkich pieców, aglomerownia. Most przeładunkowy na koksochemii.

PKF 14/55

Temat 1. 33,3 m. Real. - H. Makarewicz

Kombinat. Wielkie piece. Koksochemia.

 

PKF 16/55

Temat 7. 16,2 m. Real. - H. Makarewicz

Kombinat. Sekwencja ujęć wielkich pieców.

PKF 20/55

Temat 4. 33,3 m. Real. - H. Makarewicz

Hutnicy przebijający otwór. Pierwszy spust stali z drugiego wielkiego pieca.

 

PKF 26/55

Temat 5. 31,5 m. Real. - H. Makarewicz

Plan ogólny ulicy i osiedla mieszkaniowego. Przed blokami suszy się bielizna. Jezdnie bez chodników. Dzieci bawią się na ulicy (brak placów zabaw).

PKF 42/55

Temat 1-3. 31,5 m. Real. - H. Makarewicz

Plan ogólny kombinatu. Wielkie piece. Budowa stalowni. Uruchomienie czwartego pieca martenowskiego. Lejąca się stal.

PKF 51/55

Temat 4-5. 38,1 m. Real. - H. Makarewicz

Widok osiedla mieszkaniowego. Ruch uliczny. Gmach nowego teatru.

 

PKF 52/55

Temat 1. 18 m. Real. - H. Makarewicz

Ostatnie przygotowania do rozruchu walcowni.

 

 

MATERIAŁY ROBOCZE - WFD

 

poz. 8794. 111 m. Real. - H. Makarewicz

Hala produkcyjna. Praca ulepszonymi narzędziami, punkt racjonalizatorski.

poz. 9016. 75 m. Real. - H. Makarewicz

Materiał zrealizowany w Archiwum Dokumentacji Technicznej HiL.

poz. 9054. 100 m. Real. - H. Makarewicz

Ujęcia koksowni. Robotnicy podpisują Apel Pokoju.

poz. 9059. 85 m. Real. - H. Makarewicz

Pierwsza próba zgniatacza.

 

poz. 9102. 115 m. Real. - H. Makarewicz

Spust stali. Przy piecu pracuje brygada ZMP. Przedszkolaki wręczają brygadzie kwiaty.

poz. 9103. 65 m. Real. - H. Makarewicz

Pierwsza stal ze zgniatacza.

 

poz. 9258. 181 m. Real. - H. Makarewicz

Kombinat. Na pierwszym planie chłop orzący ziemię. Różne ujęcia obiektów produkcyjnych.

poz. 9317. 140 m. Real. - H. Makarewicz

Budowa stadionu sportowego. Pracują ZMP-owcy w ramach czynu festiwalowego.

poz. 9365. 120 m. Real. - H. Makarewicz

Kombinat. Sekwencja ujęć z hal produkcyjnych.

 

poz. 9412. 160 m. Real. - H. Makarewicz

Delegacja NRD zwiedza Nową Hutę. Wiec, na którym przemawia premier Grotewohl.

poz. 9433. 60 m. Real. - H. Makarewicz

Ujęcia dzielnic mieszkaniowych. Palny bliskie oraz dalekie poprzez łany zboża i łąki, na których pasą się krowy.

poz. 9469. 60 m. Real. - H. Makarewicz

Delegacja koreańska zwiedza Nową Hutę, wręcza załodze kombinatu sztandar.

poz. 9651. 120 m. Real. - H. Makarewicz

Budowa nowych baterii koksowni.

 

poz. 9708. 100 m. Real. - H. Makarewicz

Kombinat zwiedzają parlamentarzyści japońscy.

poz. 9762. 65 m. Real. - H. Makarewicz

Aleksander Zawadzki zwiedza kombinat - rejon wielkich pieców.

 

poz. 9906. 113 m. Real. - H. Makarewicz

Ujęcia z odlewni oraz stalowni.

poz. 9959. 170 m. Real. - H. Makarewicz

Hala walcowni - różne ujęcia.

 

Dopiero w 1955 roku Polska inaczej spojrzała na Nową Hutę, a to za sprawą "Poematu dla dorosłych" Adama Ważyka, opublikowanego w Nowej Kulturze 21 lipca 1955 roku: "[...] Ze wsi, z miasteczek wagonami jadą zbudować hutę, wyczarować miasto, wykopać z ziemi nowe Eldorado, armią pionierską, zbieraną hałastrą tłoczą się w szopach, barakach, hotelach, człapią i gwiżdżą w błotnistych ulicach [...]. Wielka migracja przemysł budująca, nie znana Polsce, ale znana dziejom, karmiona pustką wielkich słów, żyjąca dziko z dnia na dzień i wbrew kaznodziejom - w węglowym czadzie, w powolnej męczarni, z niej się wytapia robotnicza klasa. Dużo odpadków. A na razie kasza. [...]"   "Poemat dla dorosłych" spełnia rolę filmowego prologu w dokumencie "Stalowy bicz" (prezentacja festiwalowa).